AYAK BİLEĞİ BURKULMALARI
Ayak bileği burkulmaları en sık rastlanan travmaların başında gelir. Ancak yerinde ve zamanında yapılmayan tedaviler çoğu kez uzun süren rahatsızlıklara sebep olur, hatta ileride operasyonlar gerektirecek sakatlıklara yol açabilir. Bu nedenle hepimizin başına gelen ve “nasılsa basabiliyorum birkaç günde geçer” tarzı düşüncelerden derhal vazgeçmelidir.
Halk arasında yerleşik çok önemli yanlışlar var.
Birincisi; Korkulan kırıktır, oysa ayak bileği burkulmalarında en sık yaralanan yapılar ayak bileğinin dış yan bağlarıdır. Bağ yaralanmaları da en az kırıklar kadar önemlidir. Buna bağlı olarak,
İkincisi; Basabiliyorum kırık yoktur, önemli değil düşüncesi. Oysa inan kırık ayağının üzerine basabilir. Asıl yük taşıyan yapının dışındaki kemiklerin kırıkları basmayı engellemez. Böylece kırıkların tanısının erken konulup gerekli tedavisinin yapılma şansı kaybolabilir.
Üçüncüsü; Kırık olmayan ayak niçin alçıya alınır? Çünkü bağ yırtıklarının bir kısmı alçı tespiti ile tedavi edilir. Bir kısmı sadece basit bir bandajlamaya gerek duyarken, bazıları da ameliyat gerektirebilir. Ayrıca unutmamamız gereken bir şey var, bazı kırıklar sadece bandajla tedavi edilebilir, hatta bazı kırıklarda hiçbir müdahalede bulunulmaz.
Ayağımız burkulduğu zaman ne yapalım?
- Üzerine basmayalım.
- Yükseğe kaldıralım.
- Buz tatbik edelim.
- En kısa zamanda bir Ortopedi ve Travmatoloji uzmanına muayene olalım.
Bu aşamada yapılan yanlışlar:
- Üzerine basmak
- Sıcak uygulamak
- Bazı pomadlarla bölgeyi oğuşturmak
- Etraftakilerin önerdiği kocakarı yöntemlerini uygulamak
- Kırıkçıya gitmek
Bu yanlışlar yapılırsa ne olur?
En iyi ihtimalle kırık ya da çıkık yoktur, bağlar yırtılmamıştır, hafif bir zorlanma vardır. Bu durumda bile birkaç ay süren yak ve ayak bileğindeki şişlik ve ağrıları çekmeye hazır olun. Eğer orta derecede bir bağ yırtığınız varsa en az altı ay ile bir yıl sürecek ağrılar ve şişliklerle uğraşacaksınız. Daha kötüsü, kırıklarla birlikte olan bağ yaralanmaları bilekte çıkığa da neden olarak ömür boyu sürecek ciddi sakatlıklara yol açabilir. Bazen de sürekli burkulan bir ayak bileği sizi pek çok aktiviteden geri bırakabilir.
Ayak bileği yaralanmalarında yapılan en masum hata ise ortopediste muayene olmadan röntgen çektirmek. Bu da çoğu zaman gereksiz zaman ve para israfına yol açıyor. Çükü çeşitli röntgen pozisyonları var. Bunlardan hangilerinin çekileceğine ancak sizi muayene eden ortopedi uzmanınız karar verebilir.
Sonuç olarak, erken tanı ve tedavi tüm sağlık problemlerinde olduğu gibi ayak bileği bırkulmalarında da birinci koşul, ikinci ise, ilk aşamada yanlış girişimlerde bulunmamak.